İYİ HUYLU PROSTAT BÜYÜMESİ

Prostat erkeklerde mesane çıkımında yer alan ve dış idrar kanalını(üretra) çepeçevre saran bir salgı bezidir. Temel görevi spermin yaşaması ve hareketliliği için uygun ortamı oluşturan meninin üretimine katkıda bulunmaktır. Normal büyüklüğü 15-20 gr kadardır.Yaşlanma ile birlikte çoğu erkekte prostatta doğal bir büyüme süreci başlar. Tüm erkeklerde şikayete yol açmasa da 50 yaşın üzerindeki erkeklerin %50 sinde, 80 yaşın üzerindeki erkeklerin de %80'den fazlasında prostat büyümesine rastlanır.

Prostat hastalıkları 3 ana şekilde karşımıza çıkabilir. Bu hastalıklar birbirinden bağımsız gelişirler.Biri diğerini tetiklemez. Yani iyi huylu prostat büyümesi prostat kanserine dönüşmez. Ancak aynı hastada hem iyi huylu hemde kötü huylu hastalık bir arada aynı anda ya da farklı zamanlarda ortaya çıkabilir.

1- Prostat bezi iltihapları (Prostatit'ler): Görece daha gençlerde karşımıza çıkar. İdrar yaparken ağrı, yanma, idrar yaptıktan sonra rahatlayamama hissi ve boşalma sırasında ağrı ile karakterizedir.
2- İyi huylu prostat büyümesi (BPH)
3- Prostat kanseri (Kötü huylu prostat hastalığı)

Prostatın büyümesi ile idrar kanalına (üretra) bası ve idrar akışına karşı tıkanıklık ortaya çıkar. Böylece idrarın mesaneden atılışında zorlanma başlar. Bu noktada daha önemli olan prostatın büyüklüğü değil yarattığı tıkanıklığın derecesidir. Bazen küçük prostatlar da ciddi tıkanıklıklara yol açabilmektedirler. Prostatın büyüklüğü sadece tedavi seçiminde önem kazanabilmektedir.

Prostatın iyi huylu büyümesinin hastada yaptığı şikayetler çok farklı olabilmektedir. Bu şikayetler özellikle hastaların günlük, sosyal ve iş yaşantısına yaşantısına çok olumsuz etkilere yol açabilir. Daha ileri safhalarda ise yaşamı dahi tehdit edebilecek sonuçlara varabilen olumsuzluklar görülebilmektedir.

Hastalarda öncelikle prostat kanseri ve prostat iltihabı olup olmadığı ortaya konmalı. Sonrasında prostat büyümesine bağlı tıkanlığın derecesi ve prostatın büyüklüğü belirlenmeli ve de eğer gerekiyorda hastaya uygun tedavi seçenekleri belirlenmelidir.

İyi huylu prostat büyümesi tanısı muayene ve ilk basamak tanı testleri sonrası kesin olarak ortaya konur. Şüpheli ve karışık durumlarda daha farklı tetkiklere ihtiyaç duyulabilir.Yapılan testler hem tanı hem de tedaviye yön vermekte kullanılırlar.

45 yaşından büyük her erkek hiçbir yakınması olmasa dahi mutlaka yılda bir kez üroloji kontrolünden geçmesi son derece önemlidir. Böylelikle gizli tanı konmamış prostat hastalıkları daha başından tanınmakta ve hiç sorunsuz tedavi edilebilmektedir.

İyi huylu prostat büyümesi günümüzde çok iyi şekilde ve çok az bir ameliyat riskleri ile tedavi edilebilmektedir. Tedavi seçenekleri hastadan hastaya büyük farklar gösterebilir. Bu nedenle yakınması olan hastalar kulaktan duyma değil mutlaka Ürolog doktor kontrolünde tedavi görmelidirler. Rastgele alınan ilaçlar yanlış etkilere ya da asıl tedavinin gecikip daha büyük sorunların ortaya çıkmasına neden olabilir. Üstelik uygulanacak tedavi, zaman içinde de değişebilmektedir. Bu nedenle periyodik kontrollerin aksatılmaması da gereklidir.

İLK BASAMAK TANI YÖNTEMLERİ

1- İdrar akım hızının belirlenmesi (Üroflowmetri)
2- Ultrasonografi (Abdominal-Transrektal)
3- Mesanedeki artık idrarın ölçülmesi

4- Parmakla rektal muayene
5- Kan PSA ölçümü
6- Kan üre kreatinin düzeyinin ölçülmesi
7-
Semptom skorunun belirlemesi

 

 

PROSTAT BÜYÜMESİNİN BELİRTİLERİ

1-Sık sık azar azar idrara çıkma
2-Ağrılı idrar yapma
3-Geceleyin idrara çıkma gereksinimi duyma
4-Kesik kesik,ince ya da çatallı idrar yapma
5-idrar yaptıktan sonra rahatlayamama hissi
6-İdrarı başlatmakta ya da sonlandırmada güçlük çekme
7-Ani idrara çıkma isteği
8-İdrar kaçırma ya da damlama

 

UZUN SÜRE TEDAVİ EDİLMEMİŞ PROSTAT BÜYÜMESİ HASTALARINDA GELİŞEBİLECEK SOSYAL VE TIBBİ SORUNLAR

1- Gece ve gündüz sık ve sürekli idrara çıkma ihtiyacı nedeniyle uyku düzeninin bozulması, gündüzleri genel uyku ve yorgunluk hali gelişimi ve bunun sonucu olası ev kazalarında artış.
2- Yaşam kalitesinin bozulması:Yakınmalar nedeniyle sosyal ve iş yaşantısının olumsuz etkilemesi bunun sonucu hastanın kendisini sosyal insan ilişkilerinden soyutlaması ve depresyon gelişimi.
3- Cinsel fonksiyonların olumsuz şekilde etkilenmesi: prostat büyümesi direkt olarak cinsel fonksiyonlara olumsuz etkisi olmasa da yarattığı diğer sorunlara bağlı olarak bu cinsel fonksiyon bozukluğu sıklıkla hastalarda görülmektedir.
4- İdrar yolu enfekiyonları oluşumu
5- Kanlı işeme:İdrarda kanama oluşması
6- Mesane taşı gelişimi
7- Ikınarak zorlu idrar yapma sonucu kasık fıtıklarının gelişimi
8- İdrar akışının aniden kesilmesi ve idrar yapamama
9- Böbreklerin sürekli basınç altında kalması, böbreklerde şişme, böbrek fonksiyonlarının bozulması ve  böbrek yetmezliği gelişimi

  
 

TEDAVİ SEÇENEKLERİ

1-İLAÇLA TEDAVİ:Hastanın şikayet ve prostatının büyüklüğüne göre farklı ilaç seçenekleri söz konusudur. Klinik duruma göre bir veya iki farklı türde işlevi olan ilaçlar reçete edilebilir.


2-CERRAHİ TEDAVİ:Hastanın prostatının büyüklüğüne göre açık ya da kapalı yöntem ameliyat seçenekleri vardır. İyi huylu prostat büyümesi sorunu yaşayan hastaların büyük çoğunluğu rahatlıkla ilaçlarla tedavi edilebilir durumdadır. Az bir grup hastada ilaçlar fayda etmez ya da etmemeye başlar o zaman cerrahi bir müdahele gerekli olabilir. Ameliyat herkes için iyi ve ideal bir tedavi seçeneği değildir. Ancak bazı özel koşullar varsa ameliyat gerekldir.

*Prostat kaynaklı tekrarlayan idrada aktif kanama atakları

*Prostat kaynaklı tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları

*Ani idrar yapamama tıkanma atakları

*Prostata bağlı olarak mesane içinde taş gelişimi

*Prostata bağlı olarak mesane sürekli 200 cc üzerinde artık idrar kalması

*Böbreklerin zorlanmasına bağlı olarak böbreklerin şişmesi veya böbrek fonksiyonlarında bozulma

*İlaçlarla şikayetlerin hiç düzelmemesi

durumları gelişmişse o hastanın bir an önce ameliyat olmasında fayda vardır.


a)Klasik TUR: Elektirik enerjisi yardımı ile prostatın kapalı yolla parça parça kesilmesi işlemidir. Elektrik iletkenliği için kandan hafif (hipotonik) solüsyonların ameliyatta kullanılmasından dolayı 1-1,5 saat içinde operasyonun tamamlanması gerekir. Aksi taktirde damarlardan emilen aşırı sıvı kalp ve akciğer için risk oluşturur. Ayrıca "TUR Sendromu" adı verilen tehlikeli bir tablo da ortaya çıkabilir. Emilen aşırı sıvı kanda sodyum oranını düşürürür. Bu da bilinç kaybı ve kalp durmasına kadar varabilen ağır komalık bir duruma dönüşebilir. Ameliyat sonrası 3 gün süre ile sonda kullanımı gerekir.

b)Plazmakinetik Tedavi: Büyüyen prostat bölümlerinin plazmakinetik enerji ile gereğinde kesilerek gereğinde buharlaştırılarak yok edildiği kapalı bir operasyon şeklidir. Bir çok açıdan hastaya avantaj sağlayan yeni nesil bir teknolojidir.

c)Lazer Tedavileri: Büyüyen prostat bölümlerinin laser enerjisi ile buharlaştırıldığı kapalı ameliyat yöntemleridir. Çoğunlukla yüksek maliyet nedeniyle hasta ve doktorlar tarafından tercih edilmez. Sadece kan sulandırıcı Kumadin gibi ilaç kullanan ve bu ilaçların geçici de olsa kesilemediği hasta guruplarında alternatif olarak düşünülebilir.

d) Minimal İnvaziv Tedaviler: İdrar kanalına stent yerleştirmek (Prostatik stent), Mikrodalga tedavisi (TUMT), Prostat askısı (UroLift), yüksek yoğunluklu ultrason tedavisi (HIFU), radyofrekans tedavisi (TUNA) gibi pek çok alternatif tedavi yöntemi bulunmaktadır. Ameliyat olması mümkün olmayan hastaları sondadan kurtarmak için planlanabilir. Kalıcı bir fayda sağlama şansları azdır.

e) HoLEP: Prostatın Holmium laser teknolojisi ile dokuların büyük parçalar halinde kesilmesi, mesaneye atılması ve orada parçalanarak vücut dışına alınması işlemidir. Açık prostat ameliyatlarına alternatif olarak ortaya çıkmış bir tedavidir. Kendini kanıtlamış bir tedavi yoludur ancak maliyetli bir yöntemdir.


Açık Prostat Ameliyatı:100-120 gr üzeri büyük prostatlar için açık yöntem daha sağlıklı daha hızlı ve efektif bir seçenek olacaktır. Göbek altından 10 cm lik bir kesiden prostatın büyüyen ksımları tek parça olarak çıkarılır.Ameliyattan sonra 7 gün süre sonda kullanımı gerekir. Nüks ihtimali azdır.

NOT:Grafik animasyon www.laserscope.com adresinden alınmıştır.
 


Etiketler : prostat nedir , prostat hastalıkları , prostat belirtileri , prostat nedenleri , prostat tedavisi , prostat ameliyatı , antalya prostat ameliyatı