ÜRİNER SİSTEM TAŞ HASTALIKLARI

 Üriner sistem (İdrar yolları) taş hastalıkları endüstiyel toplumların %1-5 ini etkileyen önemli bir sağlık sorunudur. Yetişkin bir erkekte ömür boyu taş hastalığı meydana gelme olasılığı %20 iken bu oran kadınlarda %5-10 arasındadır. yani erkeklerde 3 kat fazla gözükmektedir.Özellikle kadınlarda sitrat adı verilen koruyucu bir madde idrarda daha yüksek miktarda yer almaktadır. Ve bu da kadınlarda idrar yollarında gelişecek taş hastalıkları için koruyucu bir rol oynamaktadır.

 Taş hastalıklarının önemli bir özelliği coğrafi bölgelere göre sıklığının değişmesidir. Ülkemizde özellikle Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerde sıklığı çok daha fazladır. Yine ailesinde taş hastalığı olanlarda daha fazla sıklıkta taş hastalığına rastlanmaktadır.

 *Ürolojide taş hastalıklarının, malesef yüksek oranda nüks etme riskleri vardır. Hastaların %50'den fazlası 5 yıl içinde yine bu hastalıkla karşılaşırlar. Bu durumda yakın takip ve bol sıvı tüketimi çok önem kazanmaktadır.

 *Taşların %75'i kalsiyum taşlarında oluşmaktadır. Geri kalanlar ise struvit(mikrobik taş), ürik asit ve sistin taşlarıdır.

*Taşlar idrar yolları içindeki yerlerine göre adlandırılırlar.Taşları tedaviside bulundukları yere göre değişmektedir.

1-Böbrek Taşları: Böbrek içinde yer alırlar. Bulunduğu mevkiye göre de;
a)Kaliks taşları
b)Pelvis taşları
c)UP Bileşke taşları

2-ÜreterTaşları: Böbrekten mesaneye kadar olan üreter adı verilen iç idrar kanalında yer alan taşlardır.Sıklıkla böbrekten kanala düşüp bu bölgede büyüyebilirler. Ciddi kanal tıkanıklıklarına yol açarak şiddetli ağrıya sebep olurlar. Tamamen düşmez ya da tedavi edilmezler ise kalıcı böbrek hasarına sebep olabilirler.

3-Mesane Taşları: Mesaneye düşmüş ya da direkt olarak mesanede gelişmiş taşlardır. Tekrarlayan iltihaplar ve kanamalara sbep olabilirler. Bazen çok büyük botutlara ulaşana kadar hiçbir belirti de vermeyebilir. Erkeklerde saptandığında prostat açısından bir tarama yapmak gerekir.

BÖBREK TAŞLARINDAN KORUNMAK İÇİN NELER YAPILABİLİR

Böbrek taşı oluşumlarında genetik çok önemli bir rol oynadığı için tamamen bu sorundan %100 kurtulmak pek mümkün olabilen bir şey değildir. Yine de bazı yaşam şekillerini değiştirmek bu sorunla daha az karşılaşmanızı ya da karşılaşsanız bile daha az ciddiyette bir sorun olmasını sağlayabilmektedir.

1- Tuzu azaltmak

2- Soda, maden suyu, asitli içecekler az tüketmek

3- Çay kahve gibi kafeinli içeceklerin tüketimini azaltmak.

4- Greyfurt az yemek.

5- Süt süt ürünleri (peynir yoğurt ) kısıtlaması tavsiye etmiyoruz. Aksine hiç tüketilmemesi taş riskini daha da arttırmaktadır.

6- Aşırı proteinli beslenmemek.

7- Elbette bol SU içmek.

 

TANI:

 Taş hastalıklarının tanısı hastanın semptom ve basit kan idrar tetkikleri sonrasında Ultrasonografi, Renkli böbrek filmi (İVP) ya da ilaçsız Bilgisayarlı Tomografi (BT) ile konulur. Tanıdan öte taşın yerleşimi, boyutu ve sistemde tıkanıklığa yol açıp açmaması gibi durumların saptanmasında bu tanı araçları çok önemlidir.

TAŞ TEDAVİSİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

1- Taşın yerleşimi
2- Taşın büyüklüğü
3- Taşın cinsi ve sertliği
4- Sistemde yer alan başka nedenli anatomik anomali ve darlıkların varlığı
5- Böbreğin çalışma düzeyi

 

Taşların Yol Açabiliği Yakınma ve Tıbbi Sorunlar

1-Kolik Ağrı:Taş eğer sistem içinde tıkayıcı bir nitelik kazanırsa taşın buluğu yere göre böğür (yan boşluklar) ve kasıklarda çok şiddetli kıvrandırıcı keskin (kolik tarzda) ağrıya neden olur. Çok tipik bir ağrı şeklidir ve dayanılması güç olarak tariflenebilir.


2-Bulantı Kusma: Taş ağrısına sıklıkla eşlik eder. Böbreğin kasılmasına bağlı refleks olarak sinirlerin uyarılması sonucu ortaya çıkar. Sıvı alımını da olumsuz etkiler.
3-İdrarda kanama: Taş hastalarında sıklıkla gözle görülür koyu kırmızı (çay rengi) renkte idrar yapma yakınması olabilir.
4-Enfeksiyon: Taşların bulunduğu ortamda sıklıkla da enfeksiyon da mevcuttur. Bu durum bazen ateşle birlikte olan şiddetli böbrek iltihaplarına(pyelonefrit), apseye ve hatta böbrek kaybına yol açabilir
5-Hidronefroz: Böbreğin taşın yarattığı tıkanıklık nedeniyle şişmesi durumudur. Ağrıyı ve enfeksiyon gelişim riskini de arttıran bir durumdur.
6-Böbrek fonksiyonlarının bozulması ve böbrek kaybı: Uzun süreli tedavi edilmemiş olgularda karşılaşılabilecek en önemli sorundur. Özellikle taşın tam tıkanılık yaptığı ve ağır enfeksiyonların eşlik ettiği durumlarda daha hızlı gelişir. Sonuçta çalışmayan ve enfeksiyon kaynağı olan o böbreğin alınması gerekebilir.

TEDAVİ SEÇENEKLERİ

1- TEDAVİSİZ İZLEM: çok küçük boyutlu ve sistemde sorun oluşturmayan taşlar eğer ciddi yakınmalara yol açmıyor ise takip edilebilirler. Hastaların büyük kısmı bol sıvı tüketerek bu taşları düşürebilirler.

2- ESWL (VÜCUT DIŞINDAN TAŞ KIRMA): Belli özelliklere sahip çok büyük olmayan taşlar, şok dalgaları kullanılarak vücut dışından kırılabilirler. Taşın cinsi ve büyüklüğüne göre bir kaç seans uygulamak gerekebilir.%100 garanti etmese de pek çok taştan bu yolla kurtulmak mümkün olabilmektedir. Bebek çocuklarda dahi güvenlikle uygulabilmektedir.

3- ENDOSKOPİK TEDAVİ: Anestezi ltında vücudun dış idrar kanal ağzından endokopik yardımcı aletler ile girip mesane üreter ve UP bilişkedeki taşlar direkt olarak yerinde kırılıp vücut dışına alınabilir. İşlem sonrası geçici üreteral J stent takılması gerekebilmektedir. Hastalar ise büyük olasılıkla aynı gün evlerine taburcu edilirler.

RIRS: ayrı bir alt bölümde detaylıca bilgi verilecektir.

4- PERKUTAN TEDAVİ: Büyük boyutlu böbrek taşlarının tedavisinde kullanılır. Anestezi altında sırttan küçük delikler açılıp buradan endokopik aletler yardımı ile böbreğe girilir. Ve taşlar yerinde kırılıp temizlenir. Hastaların bir kaç gün süre ile hastanede yatması gerekebilir. Bazı durumlarda ikinci seans da gerekli olabilmektedir.

5- AÇIK BÖBREK CERRAHİSİ: Böbrekte yerleşen dağınık ve çok büyük boyutlu taşlarda halen yeri olan açık ameliyat şeklidir. Nadiren gereksinim duyulur. Açık ameliyatla böbrek içindeki taşlar çıkarılır.

  


Etiketler : böbrek taşı tedavisi , antalya böbrek taşı tedavisi , antalya mesane taşları tedavisi , böbrek taşı nasıl oluşur , mesane taşı nasıl oluşur , antalya üroloji

Böbrek Taşları