Retrograd İntarenal Cerrahi (RIRS)

  Ülkemizde böbrek taşları toplumun yaklaşık %15'inde saptanan sık ve önemli bir tıbbi sorundur. Bu taşların temizlenebilmesi için tarihsel süreçte pek çok teknik ortaya çıkmıştır. Açık cerrahi operasyonlar dışında ESWL adı verilen taş kırma işlemi ve perkütan böbrek taşı ameliyatları (PCNL veya miniperc) etkisi kanıtlanmış yaygın kullanılan tedavi modaliteleridir. Son yıllarda gelişmeye devam eden bir teknik daha vardır ki tüm bunların yerini zaman içinde alacağa benzemektedir. Retrograd Intrarenal Cerrahi (RIRS) tekniği adı verilen bu yöntem kuşkusuz son yılların en hızlı ilerleyen endokskopik (kapalı) ameliyat tekniği olmuştur. Perkutan cerrahilerde olduğu gibi böbreği delme gereksinimi olmadığı için de son derece konforlu, hızlı, güvenli, etkili bir seçenek haline gelmektedir ve kullanımı gitgide daha da yaygınlaşmaktadır.

   RIRS'de anestezi altında 100 cm uzunluğunda incecik, uclarında ışık ve kamera sistemi bulunan fiberoptik bir endoskopik alet (fleksibl üreterorenoskop) dış idrar kanalından böbreğe kadar ilerletilmektedir. Aletin en uç kısmı 280 dereceye kadar kıvrılabildiği için böbreğin tüm küçük odacıklarına tek tek ulaşmak mümkün olabilmektedir. Küçüklü büyüklü her taş bu aletin içinden geçirilen laser probu yardımı ile kırılıp tamamen kum haline dönüştürülebilmektedir. Bu sistemde küçük bazı parçacıklar analiz için özel basket kateteterler yardımı ile vücut dışına da çıkarılabilmektedir. Sonrasında J stent adı verilen iki ucu kıvrık kateter iç idrar kanalına (üreter) yerleştirilerek bu kumların doğal yoldan atılması sağlanmaktadır. Opreasyon süresi taşın boyutuna göre değişmekle birlikte genelde 1-2 saat lik bir süreyi geçmez. İşlem genel olarak oldukça güvenlidir ve hasta için de iyileşme süreci oldukça kısadır. Hastada kesik ya da herhangi bir yara oluşmamaktadır. Dolayısıyla pansuman gerektiren bir durum yoktur. Günübirlik bir operasyon olarak planlanabilir ve hasta aynı gün dahi taburcu olabilmektedir. Ameliyat sonrası ağrılar son derece azdır. İşe başlama süresi de oldukça kısadır. Ameliyattan yaklaşık 3-4 hafta sonra yerleştirilen stent de basit bir yolla çekilir.

RIRS kimler için uygun:

 Aslında teorik olarak her taşa müdahele etmek mümkünse de işlemin pahalılığı ve işlemde kullanılan endokopik aletlerin kısa ömürlü olması nedeniyle bazı hastalara öncelik tanınabilir.

*Aşırı kilolu hastalar

*Çocuk hastalar (2 yaşından itibaren uygulamak mümkün)

*İskelet sisteminde bozukluk olan hastalar

*Doğuştan böbrek anomalisi bulunan hastalar

*Tek böbrekli hastalar

*Kanama sorunu olan ve kan sulandırıcı ilaç mutlaka kullanması gereken hastalar

*ESWL başarısız olmuş 2 cm altında taşı olan tüm hastalar

* Pilot hastalar (küçük bir taş bile olsa uçuş yapamadıkları için özel bir endikasyonla)

bu teknik için öncelikli adaylardır.

 

RIRS işleminde kullanılan enstrümanlar:

  1. Flexible üreterorenoskop

  2. Holmiyum yag laser

  3. Video kamera

  4. Floroskopi

  5. Yardımcı ekipmanlar (kılavuz teller, üreteral kılıf, basket kateter, üreter J stent)

Ameliyat Aşamaları:

1- Hastanın ameliyattan önce taş durumunu ve olası anomalileri tespit etmek için gerekli flimler (BT ya da IVP) çekilir.

2- Hastanın idrarında mikrop var mı diye öncesinde mutlaka idrar kültürü alınmalıdır.

3- Ameliyat çoğu kez genel anestezi altında uygulanır.

4- Öncelikle üreterden böbreğe kadar bir kılavuz tel gönderilir. Öncelikle rijid üreteroskop ile üreter incelenerek darlık olup olmadığı gözlenir. Darlık yok ise işleme devam edilir. Varsa J stent konularak operasyon 3 hafta kadar ertelebilmektedir.

5- Bu tel üzerinden bir üreter kılıfı floroskopi eşliğinde böbrek girişine kadar ilerletilir.

6- Bu kılıf içinden fleksibl üreteroskop ilerletilir. Ve böbrek içindeki tüm odacıklar (kaliksler) gezilir. Taşlar tek tek tespit edilir.

7- Üreteroskop içinden laser probu ilerletilir ve taşa temas edilerek laser atışları başlatılır.

8 -Laser yaklaşık 2000 derecelik bir ısı yaratarak temas ettiği noktada taşı eritmeye başlar.

9- Tüm taşlar buharlaştırıldıktan sonra aletler çıkarılır ve üretere J stent konularak işlem sonlandırılır ve hastaya sonda takılır.

10- Hasta uyandırılarak kendi yatağına alınır. 6 saat sonra su ve sulu gıda almaya başlayabilir.


Etiketler : Retrograd İntarenal Cerrahi , RIRS , Retrograd intrarenal böbrek taşı ameliyatı

Böbrek Taşları