Peyronie ve Sertleşme Sorunu: Güncel Tedavi Yaklaşımı Nedir?

Güncelleme tarihi: 21 Nis

Peyronie ve sertleşme sorunu çoğu olguda birbirinden bağımsız başlar, ancak aynı erkekte sık birlikte görülür ve ikisi de damar sağlığıyla ilişkilidir. Sertleşme sorunu tek başına bir hastalık değil, kalp-damar riskini haber verebilen bir belirtidir; peniste eğrilik ve sertlik varsa ise tek bir hapla düzelme beklenmez, tedavi kılavuzlara göre ve eşle birlikte seçilir.
Bu yazı, Prof. Dr. Ege Can Şerefoğlu ile cinsel sağlık üzerine yaptığımız söyleşide öne çıkan başlıkları, güncel kılavuz ve yayınlarla birlikte ele alıyor. Söyleşinin tamamını yazıdaki videoda izleyebilirsiniz.
Peyronie ve Sertleşme Sorunu Neden Birlikte Ele Alınır?
Peyronie hastalığı, penisin sertleşen gövdesini saran zarda (tunika albuginea) sert bir plak oluşması ve sertleşme sırasında eğrilik, girinti ya da kısalmayla seyreden bir durumdur. Amerikan Üroloji Derneği (AUA) Peyronie kılavuzu, bu hastalarda eğriliğin yanı sıra sertleşme işlevinin de değerlendirilmesini önerir, çünkü ikisi sık birlikte görülür.
Peyronie ve sertleşme sorunu birbirini besleyebilir: plak, kanın penis içinde tutulmasını bozabilir; yetersiz sertleşmede ise eğri penisle ilişki daha da zorlaşır. Bu nedenle tedavi planı yalnızca eğriliğe değil, sertleşmenin kalitesine de göre yapılır.
Peyronie hastalığının belirtilerini, evrelerini ve tanısını Peyronie hastalığı ve tedavisi sayfamızda ayrıntılı anlattık. Gerekli durumlarda damar durumu penil Doppler testi ile değerlendirilir.
İlişki sırasında duyulan çatlama sesi, ani sönme ve hızla gelişen morarma ise Peyronie hastalığını değil acil bir yaralanmayı düşündürür; bu tabloyu penis kırılması yazımda anlattım.
Sertleşme Sorunu Neden Bir Hastalık Değil Bir Belirtidir?
Sertleşme sorunu çoğu zaman damar sertliği, şeker hastalığı, yüksek tansiyon ya da hormon bozukluğu gibi altta yatan bir durumun belirtisidir. Montorsi ve arkadaşlarının 2005'te tanımladığı "atardamar çapı hipotezine" göre penis atardamarları kalp damarlarından daha küçük olduğu için aynı damar sertliği önce sertleşme sorunu olarak belirti verir.
Söyleşide Prof. Dr. Ege Can Şerefoğlu bunu şöyle özetledi: "Sertleşme bozukluğunu bir hastalık olarak değerlendirmeyin; birçok hastalıkla ilişkili olabilecek bir semptom, bir alarm zili olarak görün. Tıpkı ateşin bir hastalık değil, vücuttaki başka bir sorunun belirtisi olması gibi."
Bu görüşü destekleyen veriler var. Montorsi ve arkadaşlarının koroner arter hastalığı olan 300 erkeği incelediği 2003 çalışmasında, sertleşme sorunu olanların %67'sinde bu şikâyet kalp belirtilerinden önce başlamıştı ve aradaki ortalama süre 38,8 aydı. Bu ilişkinin ayrıntılarını ereksiyon sorunu ve kalp yazımda bir kardiyoloğun görüşleriyle anlattım.

Yaşam Tarzı Değişikliği Sertleşmeyi Düzeltebilir mi?
Yaşam tarzı değişikliği, özellikle kilolu erkeklerde sertleşmeyi belirgin biçimde düzeltebilir. Esposito ve arkadaşlarının 2004'te JAMA'da yayımlanan randomize çalışmasında, iki yıl boyunca kilo verme ve düzenli egzersiz programı uygulanan obez erkeklerin %31'inde sertleşme işlevi normale dönerken, kontrol grubunda bu oran %5,5'te kaldı.
Sigarayı bırakmak, kilo vermek, düzenli hareket etmek, uyku düzenini korumak ve kan şekeri ile tansiyonu kontrol altına almak hem sertleşmeyi hem de kalp sağlığını korur. Avrupa Üroloji Derneği (EAU) kılavuzu da yaşam tarzı değişikliğini tedavinin ayrılmaz parçası olarak önerir.
Bu değişiklikler ilaç tedavisinin yerine geçmek zorunda değildir; ikisi birlikte uygulandığında sonuç genellikle daha iyidir. Hastalarıma ilk görüşmede bu iki yolun birlikte yürüyebileceğini anlatıyorum.
Genç Erkeklerde Sertleşme Sorunu Neden Artıyor?
Sertleşme sorunu artık yalnızca orta yaş ve üstünün şikâyeti değildir; genç erkeklerde de sık görülür. Capogrosso ve arkadaşlarının 2013 çalışmasında, ilk kez sertleşme sorunu nedeniyle başvuran 439 erkeğin %26'sı 40 yaş ve altındaydı; bu genç hastaların neredeyse yarısında sorun ağır düzeydeydi.
Aynı çalışmada genç hastalarda eşlik eden hastalık daha az, sigara ve madde kullanımı ise daha sıktı. Gençlerde performans kaygısı, gerçekçi olmayan beklentiler ve penis boyutuyla ilgili kaygılar önemli rol oynar. Söyleşide Prof. Şerefoğlu da yetişkin içeriklerin yarattığı boyut ve süre standartlarının, fiziksel bir engel olmadan performans kaygısını tetikleyebildiğine dikkat çekti.
Bu tabloda tedavi çoğu zaman yalnızca hap değil, kaygının ele alınmasıdır. Performans kaygısının nasıl yönetildiğini sertleşememe korkusu sayfamızda anlattık; eşin sürece katılması da kaygıyı belirgin biçimde azaltır.
Bitkisel Sertleştirici Ürünler Neden Risklidir?
Bitkisel ya da doğal diye satılan sertleştirici ürünler risklidir, çünkü bir bölümüne etiketinde yazmayan ilaç etken maddeleri, çoğunlukla sildenafil ve benzerleri, gizlice eklenir. Yéléhé-Okouma ve arkadaşlarının 2021 derlemesi bu ürünlerin karaciğer hasarı, böbrek yetmezliği, akciğer embolisi ve inme gibi ciddi yan etkilerle ilişkili olduğunu bildirdi.
Yazarlar, düzenlemeler ülkeden ülkeye farklı olduğu için bu ürünlerin aksi kanıtlanana kadar ilaç katkılı kabul edilmesini öneriyor. Türkiye'de gıda takviyeleri ilaç gibi değil gıda mevzuatıyla izinlendirildiği için etken madde ve doz güvencesi ilaçtaki kadar sıkı değildir.
Özellikle kalp hastalığı nedeniyle nitrat grubu ilaç kullanan erkeklerde, içeriği bilinmeyen bir üründeki gizli sildenafil ciddi tansiyon düşüşüne yol açabilir. Bu yüzden hastalarıma etken maddesi ve dozu belli, onaylı ilaçları hekim kontrolünde kullanmalarını öneriyorum.
Peyronie Hastalığında Hangi Tedaviler Artık Önerilmiyor?
AUA Peyronie kılavuzuna göre E vitamini, tamoksifen, prokarbazin, omega-3 yağ asitleri ve E vitamini ile L-karnitin birleşimi gibi ağızdan alınan tedaviler önerilmemelidir, çünkü plağı küçülttüklerine ya da eğriliği düzelttiklerine dair yeterli kanıt yoktur. Yani Peyronie hastalığında plağı eriten bir hap bugün için yoktur.
Şok dalga tedavisi (ESWT) konusunda da yaygın bir yanılgı vardır. Aynı kılavuz, ESWT'nin ağrılı dönemde ağrıyı azaltmak için önerilebileceğini, ancak eğriliği ya da plak boyutunu azaltmak amacıyla kullanılmaması gerektiğini belirtir. Sertleşme sorunundaki kullanımını penise şok dalga tedavisi yazımda ayrıca ele aldım.
Bu bilgi önemlidir, çünkü etkisiz tedavilere aylar harcamak hem maddi yük hem de hayal kırıklığı yaratır. Hastalığın erken ve aktif döneminde amaç ağrıyı kontrol etmek ve eğriliğin oturmasını izlemektir.
Trombositten zengin plazma (PRP) enjeksiyonları ise hem Peyronie hastalığında hem sertleşme sorununda deneysel kabul edilir; mevcut kanıtı P shot yazımda anlattım.
Peyronie Hastalığında Kanıtlı Tedaviler Nelerdir?
AUA Peyronie kılavuzu, plak içine ilaç enjeksiyonunu (kollajenaz, verapamil ya da interferon) seçilmiş hastalarda önerilebilecek tedaviler arasında sayar. Hastalık en az birkaç aydır değişmeden stabil seyrediyorsa ve eğrilik ilişkiyi engelliyorsa cerrahi seçenekler, yani plikasyon, plak kesisi ve greft ya da penis protezi değerlendirilir.
Peyronie hastalığı eşi de doğrudan etkiler: eğri penisle ilişki kadında ağrıya, vajina girişinde ya da derinde rahatsızlığa yol açabilir ve bazı çiftler ilişkiden tamamen kaçınmaya başlar. Bu nedenle eşin yaşadığı ağrı ve kaygı da tedavi hedeflerinin bir parçasıdır; cerrahi kararında eşin beklentisini mutlaka dinliyorum. Hastalığın aktif dönemindeki ağrı çoğu hastada zamanla azalır; ancak bu süre kişiden kişiye değişir ve düzenli izlem gerekir.
Germe (traksiyon) cihazları ve vakum uygulamaları da tedavi planına eklenebilir; yararları düzenli ve uzun süreli kullanıma bağlıdır. Hangi yöntemin seçileceği eğriliğin derecesine, penis boyuna, sertleşmenin kalitesine ve hastanın beklentisine göre belirlenir.
Peyronie ile birlikte ilaçlara yanıt vermeyen sertleşme sorunu varsa, penis protezi hem eğriliği hem de sertleşme sorununu aynı ameliyatta çözebilir. Protezin türlerini ve ameliyat sonrası yaşamı penis protezi yazımda anlattım.
Tedavi Kararı Eşle Birlikte Nasıl Verilir?
Tedavi kararı artık "önce hap, olmazsa iğne, o da olmazsa ameliyat" diye katı basamaklarla değil, hekim, hasta ve eşin birlikte katıldığı ortak karar verme yaklaşımıyla alınır. AUA sertleşme sorunu kılavuzu, kontrendikasyon yoksa tüm seçeneklerin, her birinin yarar ve yükleriyle birlikte erkeğe ve eşine anlatılmasını önerir.
Cinsellik iki kişilik bir süreçtir; eşin beklentisi, sağlık durumu ve tedaviye bakışı sonucu doğrudan etkiler. Bu yüzden mümkün olduğunda eşin görüşmeye katılmasını istiyorum. Bazı çiftler için tabletler yeterliyken, bazıları için enjeksiyon, vakum cihazı ya da protez daha uygun olabilir.
Söyleşide üzerinde durulan bir diğer konu terminolojiydi: eskiden "venöz kaçak" denen durum bugün daha doğru biçimde "veno-oklüzif disfonksiyon" olarak adlandırılıyor. Sertleşme sorununun tüm nedenlerini ve tedavi basamaklarını sertleşme sorunu sayfamızda bulabilirsiniz.
Prof. Dr. Ege Can Şerefoğlu ile yaptığımız söyleşinin tamamını yukarıdaki videoda izleyebilirsiniz.
Peyronie ve Sertleşme Sorunu Hakkında Sık Sorulan Sorular
Peyronie hastalığı kendiliğinden geçer mi?
Peyronie hastalığının bir bölümünde eğrilik zamanla değişmeden kalır, bir bölümünde ilerler, az sayıda hastada ise hafifler. AUA Peyronie kılavuzu, hastalığın aktif ve stabil dönemlerinin ayrılmasını ve cerrahinin ancak hastalık stabil hale geldikten sonra planlanmasını önerir. Bu nedenle ilk aylarda düzenli izlem ve ağrı kontrolü önemlidir.
E vitamini Peyronie hastalığında işe yarar mı?
Hayır. AUA Peyronie kılavuzu E vitamini, tamoksifen, prokarbazin, omega-3 yağ asitleri ve E vitamini ile L-karnitin birleşimi gibi ağızdan alınan tedavilerin önerilmemesi gerektiğini belirtir. Bu tedavilerin plağı küçülttüğüne ya da eğriliği düzelttiğine dair yeterli kanıt yoktur; zaman ve para kaybına yol açabilirler.
Şok dalga tedavisi peniste eğriliği düzeltir mi?
Hayır. AUA Peyronie kılavuzu şok dalga tedavisinin (ESWT) Peyronie hastalığının ağrılı döneminde ağrıyı azaltmak için önerilebileceğini, ancak eğriliği ya da plak boyutunu azaltmak amacıyla kullanılmaması gerektiğini belirtir. Eğrilik için plak içi enjeksiyon, germe cihazları ve stabil dönemde cerrahi seçenekler değerlendirilir.
Genç yaşta sertleşme sorunu yaşamak normal mi?
Genç yaşta sertleşme sorunu sanıldığından sıktır. Capogrosso ve arkadaşlarının çalışmasında, ilk kez sertleşme sorunu nedeniyle başvuran erkeklerin %26'sı 40 yaş ve altındaydı. Gençlerde kaygı ve yaşam tarzı etkenleri öne çıksa da damar, hormon ve diğer nedenlerin muayeneyle dışlanması gerekir; bu dönemde eşin desteği de önemlidir.
Bitkisel sertleştirici ürünler güvenli midir?
Güvenli kabul edilmemelidir. Yéléhé-Okouma ve arkadaşlarının 2021 derlemesi, bitkisel ya da doğal diye satılan cinsel performans ürünlerinin önemli bir bölümüne gizlice sildenafil benzeri ilaçlar eklendiğini ve bunun inme, karaciğer ve böbrek hasarı gibi ciddi yan etkilere yol açabildiğini gösterdi. Özellikle kalp ilacı kullananlar için tehlikelidir.
Sertleşme sorunu kalp krizinin habercisi olabilir mi?
Olabilir. Montorsi ve arkadaşlarının koroner arter hastalığı olan erkeklerde yaptığı çalışmada, sertleşme sorunu olanların %67'sinde bu şikâyet kalp belirtilerinden ortalama 38,8 ay önce başlamıştı. Bu nedenle özellikle risk etkeni taşıyan erkeklerde sertleşme sorunu, kalp-damar değerlendirmesi için bir fırsat olarak görülmelidir.
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetiniz varsa hekiminize başvurun.
İletişim
Op. Dr. Niyazi Umut Özdemir · Üroloji Uzmanı
Adres: Fener Mah. Bülent Ecevit Bulv. No:23 Kanyon Plaza K:4 D:7, Muratpaşa / Antalya
Telefon: 0242 323 17 77
WhatsApp: 0505 525 24 22
Çalışma saatleri: Pazartesi-Cuma 09:00-17:30, Cumartesi 09:00-12:00
ORCID: 0000-0002-6457-4770
Kaynaklar
Nehra A, Alterowitz R, Culkin DJ, ve ark. Peyronie's Disease: AUA Guideline. J Urol. 2015;194(3):745-753.
Burnett AL, Nehra A, Breau RH, ve ark. Erectile Dysfunction: AUA Guideline. J Urol. 2018;200(3):633-641.
Salonia A, Bettocchi C, Boeri L, ve ark. European Association of Urology Guidelines on Sexual and Reproductive Health-2021 Update: Male Sexual Dysfunction. Eur Urol. 2021;80(3):333-357.
Montorsi P, Ravagnani PM, Galli S, ve ark. The artery size hypothesis: a macrovascular link between erectile dysfunction and coronary artery disease. Am J Cardiol. 2005;96(12B):19M-23M.
Montorsi F, Briganti A, Salonia A, ve ark. Erectile dysfunction prevalence, time of onset and association with risk factors in 300 consecutive patients with acute chest pain and angiographically documented coronary artery disease. Eur Urol. 2003;44(3):360-364.
Esposito K, Giugliano F, Di Palo C, ve ark. Effect of lifestyle changes on erectile dysfunction in obese men: a randomized controlled trial. JAMA. 2004;291(24):2978-2984.
Capogrosso P, Colicchia M, Ventimiglia E, ve ark. One patient out of four with newly diagnosed erectile dysfunction is a young man: worrisome picture from the everyday clinical practice. J Sex Med. 2013;10(7):1833-1841.
Yéléhé-Okouma M, Pape E, Humbertjean L, ve ark. Drug adulteration of sexual enhancement supplements: a worldwide insidious public health threat. Fundam Clin Pharmacol. 2021;35(5):792-807.
Son gözden geçirme tarihi: 16 Kasım 2026





Yorumlar